Алтын-Арашандын алтыны… Капчыгайдын кооздугу

Алтын-Арашан — Тескей Ала-Тоо кырка тоосунун чыгыш бөлүгүндө, Каракол шаарынын жанында жайгашкан бийик тоолуу капчыгай.

Бул капчыгай Кыргызстандагы эң популярдуу туристтик жайлардын бири болуп саналат, анткени анын кайталангыс жаратылышы, капчыгайдын ичинде жайгашкан ысык булактары, кең ийне жалбырактуу токойлору жана укмуштуудай кооз көрүнүштөрү бар.

Советтер Союзунун убагында эле капчыгайдын аймагы капчыгайдын жаратылыштын ар түрдүүлүгүнө байланыштуу өзгөчө корголуучу корук зонасы деп таанылган. Капчыгай корук статусун 1963-жылы алган жана азыркыга чейин сактап келет, анткени бул планетада Тянь-Шань карагайынан турган жыш реликт токою сакталып калган саналуу жерлердин бири.

Алтын-Арашандын ысык булактары да кеңири белгилүү. Алар деңиз деңгээлинен 2600 метр бийиктикте жайгашкан жана суудагы радон менен күкүрттүү суутектин курамына байланыштуу дарылык касиетке ээ, жыл бою жогорку температураны сактап турат: радон булагы үчүн 35 градус жана күкүрттүү суутек булагы үчүн 41 градус. Кээ бир булактардын үстүнө жабык бассейндер курулган, ал эми башкалары бүгүнкү күнгө чейин «жапайы» бойдон калууда, таштардан оюлган мончолордо же үңкүрлөрдө жайгашкан.

Алтын-Арашандын туристтерге болгон кызыгуусун анын жайгашкан жери камсыздайт: бул капчыгай аркылуу Терскей Ала-Тоонун эң кооз көлү болгон Ала-Көлгө көтөрүлүүгө болот, анын бийиктиги 3800 метр болгон ошол эле аталыштагы ашууну басып өтүү керек. Ал жакка жол Алтын-Арашан дарыясынын сол куймасы аркылуу, курорттон 5 километр жогору өтөт.

Алтын-Арашанда туристтик маршруттардын саны абдан көп. Бул жерди ар кайсы жакка чыгуулар үчүн базалык лагерь катары, Ала-Көлгө, Ак-Суу капчыгайына же Каракол жана Жети-Өгүз өрөөнүнө бара жаткан жолдогу өткөөл пункт катары колдонушат. Ошондой эле бул Теңир-Тоонун табигый кооздугунун арасында эс алуу үчүн эң сонун жер.