«Көлөмү эмес, ыңгайлуулугу маанилүү». Турак жай тандоодогу жаңы көз караштар…

Бишкекте “Кыймылсыз мүлктүн жаңы баалуулугун ачуу — мындан ары бир чарчы метрдин баасы гана тууралуу эмес» деген темада үчүнчү TED Talk конференциясы болуп өттү.

Ага 650дөн ашык катышуучу — мамлекеттик органдардын өкүлдөрү, өнөктөштөр, инвесторлор жана шаар куруу боюнча эксперттер чогулду.

Талкуунун негизги темасы турак жай рыногун трансформациялоо болду: эгерде мурда мүлктүн баасы негизинен анын аянты менен аныкталса, бүгүнкү күндө комфорттун деңгээли жана жашоо сапаты барган сайын чечүүчү факторго айланууда.

McKinsey Global Housing Survey`дин 2023-жылкы маалыматы боюнча, көпчүлүк сатып алуучулар үчүн жашыл аймактардын, табигый жарыктын жана ыңгайлуу инфраструктуранын болушу маанилүү. Окшош маалыматтар Найт Фрэнктин изилдөөсүндө келтирилген:  «тургундардын бактылуулук индекси» жогору болгон долбоорлор базар баасынан 12–18% жогору өсүшүн көрсөтөт. Бул мындай долбоорлорго инвестициялар жогорку кирешени гана камсыз кылбастан, узак мөөнөттүү келечекте дагы туруктуу экенин көрсөтүп турат.

Бул өзгөрүүлөрдө жаш муун өзгөчө роль ойнойт. Deloitte компаниясынын маалыматтары (2022) көрсөткөндөй, 25-40 жаштагы адамдардын 68% чоң батирлерди эмес, өнүккөн инфраструктурасы жана ыңгайлуулугу бар “акылдуу” жашоо мейкиндигин жактырышат. 60% дан ашыгы борбордук жайгашуу, жарык жана ар кандай кызматтар үчүн кандайдыр бир мейкиндикти курмандыкка чалууга даяр.

«Бишкек Риэлт» агенттигинин башкы директору Муаззам Кандиева: «Бүгүн кардарлар чарчы метрди эмес, жашоо образын сатып алууда. Кичинекей, бирок жакшы ойлонулган, заманбап шарттары бар батир кенен, бирок ыңгайсыз батирден жогору бааланат» деп белгилейт.

Кыймылсыз мүлк боюнча эксперт Данияр Урманбетов, «Негизги тенденция — бул турак жай комфорт жана коопсуздук сезимин камсыз кылып, эс алуучу жайларга жана жумуш орундарына жетүүнү камсыз кылышы керек. Сатып алуучулар: «Мен бул жерде кантип жашайм?» ордуна «Бул батир канча чарчы метр?», — деген пикирин кошумчалады.

Бишкек жана Борбор Азия базарлары үчүн бул жылыш жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат. Жашоонун сапатына басым жасоо менен турак-жай сунуштай алган компаниялар атаандаштык артыкчылыкка ээ болуп, узак мөөнөттүү инвестицияларды тартат. Мындай долбоорлордун бири Royal Central Park болуп саналат, анда аймактын 71% сейил бактарга, суу объектилерине жана эс алуу аймактарына бөлүнгөн жана бардык кызмат көрсөтүүлөр жана инфраструктуралык объекттер үйдөн 800 метр аралыкта жайгашкан.

TED Talk 3 аркылуу уюштуруучулар жөнөкөй идеяны жеткирүүнү максат кылышкан: кыймылсыз мүлктүн чыныгы баасын анын көлөмү менен гана өлчөөгө болбойт, тескерисинче, пландоо, инфраструктура, коомчулук жана башкаруунун ар бир деталдары жашоонун сапатын калыптандырган экосистема катары.

Ошол эле учурда, TED Talk 3 “көп бөлмөгө ээ болуу” эмес, “жакшы жашоо” маанилүү болуп саналган Бишкек жана Борбордук Азиядагы шаарларды өнүктүрүүнүн жаңы тибинин биринчи үлгүсү болгон Royal Central Park боюнча ниетин ырастады.